Lý thuyết
Đọc kỹ để nắm cấu trúc + cách dùng.
Động từ khuyết thiếu là gì?
Là các từ như can · could · should · must · may · might — đứng trước động từ chính để thêm nghĩa (khả năng, lời khuyên, bắt buộc…).
💡 Quy tắc vàng: Modal + V nguyên mẫu — KHÔNG thêm "s", KHÔNG "to", giống nhau cho mọi chủ ngữ. Không có 2 modal đứng cạnh nhau (will can sai).
| Modal | Nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
| can / can't | có thể · khả năng · đề nghị | I can swim. · Can you help? |
| could | đề nghị lịch sự · khả năng trong quá khứ · khả năng (có thể) | Could you help me? · I could swim at 5. |
| should / shouldn't | nên · không nên (lời khuyên) | You should rest. |
| must / mustn't | phải (bắt buộc) · cấm | You must stop. · You mustn't smoke. |
| may / might | có thể (khả năng) · xin phép | It may rain. · May I come in? |
→ may và might đều nghĩa "có thể", nhưng might ít chắc chắn hơn.
"could" — 3 cách dùng
- Đề nghị/yêu cầu lịch sự: Could you open the window? (Bạn mở cửa sổ giúp được không?) · Could I borrow your pen? (Tôi mượn bút được không?)
- Khả năng trong quá khứ (của can): I could swim when I was 5. (Hồi 5 tuổi tôi đã biết bơi.)
- Khả năng/có thể (nhẹ hơn): It could be true. (Điều đó có thể đúng.)
"have to / has to" — bắt buộc (giống must)
have to / has to cũng nghĩa "phải", nhưng KHÔNG phải modal — nó chia theo chủ ngữ và dùng do/does/did ở phủ định, câu hỏi:
- I/you/we/they have to + V · he/she/it has to + V
- I have to study tonight. (Tôi phải học tối nay.) · She has to work on Sunday. (Cô ấy phải làm việc Chủ nhật.)
- Quá khứ: had to → We had to wait. (Chúng tôi đã phải chờ.)
⚠️ "mustn't" ≠ "don't have to" (rất quan trọng!)
Hai cấu trúc này nghĩa hoàn toàn khác nhau:
| Nghĩa | Ví dụ | |
|---|---|---|
| mustn't | CẤM — không được làm | You mustn't smoke here. (Bạn không được hút thuốc ở đây.) |
| don't / doesn't have to | KHÔNG cần — không bắt buộc (làm cũng được) | You don't have to come. (Bạn không cần đến — tùy bạn.) · She doesn't have to pay. (Cô ấy không cần trả tiền.) |
Phủ định & Câu hỏi
- Phủ định (modal): thêm not → can't · couldn't · shouldn't · mustn't · may not · might not.
- Phủ định (have to): don't / doesn't have to (= không cần).
- Câu hỏi (modal): đảo modal lên đầu → Can you…? · Could I…? · Should I…? · May I…?
- Câu hỏi (have to): Do/Does + S + have to…? → Do I have to wear a tie?
Ghi nhớ nhanh
- Modal + V nguyên mẫu: Sai cans · must to · should to → Đúng can · must · should + V.
- Phủ định modal dùng can't / shouldn't… (KHÔNG "don't can"). Hai modal không đứng cạnh nhau.
- must = have to (bắt buộc) · mustn't = cấm · don't have to = không cần.
- could = đề nghị lịch sự / khả năng quá khứ của can.
- Xin phép lịch sự dùng May I…? / Could I…? (KHÔNG "Might I…?").
Ví dụ 15
Quan sát cách dùng trong câu thực tế.
1
I can speak a little Vietnamese.
Tôi có thể nói một chút tiếng Việt.
**can** = khả năng; can + speak (nguyên mẫu).
2
She can't swim very well.
Cô ấy không thể bơi giỏi lắm.
**can't** = không thể; "She" vẫn dùng "can't" (modal không thêm s).
3
Could you help me with this exercise?
Bạn có thể giúp tôi bài tập này không?
**could** = đề nghị lịch sự; câu hỏi **Could** + you + help.
4
I could swim when I was five years old.
Tôi đã biết bơi khi tôi năm tuổi.
**could** = khả năng trong **quá khứ** (dạng quá khứ của can).
5
You should drink more water every day.
Bạn nên uống nhiều nước hơn mỗi ngày.
**should** = lời khuyên "nên"; should + drink.
6
He shouldn't eat so much fast food.
Anh ấy không nên ăn quá nhiều đồ ăn nhanh.
**shouldn't** = "không nên"; "He" vẫn dùng shouldn't (không thêm s).
7
Should I bring my passport to the exam?
Tôi có nên mang hộ chiếu đến kỳ thi không?
Câu hỏi xin lời khuyên: **Should** + I + bring.
8
You must finish your homework before watching TV.
Bạn phải hoàn thành bài tập trước khi xem TV.
**must** = bắt buộc "phải"; must + finish (không "must to").
9
Students mustn't use their phones during the test.
Học sinh không được dùng điện thoại trong lúc kiểm tra.
**mustn't** = cấm "không được"; mustn't + use.
10
She has to work on Sunday this week.
Tuần này cô ấy phải làm việc vào Chủ nhật.
**has to** = phải (bắt buộc); chia theo ngôi 3 số ít → has to + V.
11
You don't have to come if you are tired.
Bạn không cần đến nếu bạn mệt.
**don't have to** = KHÔNG bắt buộc (làm cũng được), khác hẳn 'mustn't' (cấm).
12
May I use your pen, please?
Tôi có thể mượn bút của bạn không?
**may** = xin phép lịch sự; **May** + I + use.
13
It may rain later, so bring an umbrella.
Trời có thể mưa sau đó, vậy hãy mang ô.
**may** = có thể (khả năng); may + rain.
14
She might be at the library now.
Cô ấy có thể đang ở thư viện bây giờ.
**might** = có thể (ít chắc hơn "may"); might + be.
15
Could I ask you a question about the IELTS test?
Tôi có thể hỏi bạn một câu về bài thi IELTS không?
**Could I…?** = xin phép lịch sự, tự nhiên hơn "Might I…?"; Could + I + ask.
Lỗi thường gặp 5
Tránh ngay từ đầu để khỏi mất điểm.
#1
Sai
She cans swim very fast.
Đúng
She can swim very fast.
Động từ khuyết thiếu không thêm 's' ở ngôi thứ ba số ít.
#2
Sai
You must to go to school.
Đúng
You must go to school.
Sau 'must' không dùng 'to' — động từ chính ở dạng nguyên thể không 'to'.
#3
Sai
I don't can speak English.
Đúng
I cannot (can't) speak English.
Phủ định của 'can' là 'cannot' hoặc 'can't', không dùng 'don't'.
#4
Sai
You should to study more for the exam.
Đúng
You should study more for the exam.
Sau 'should' cũng không dùng 'to' — giống tất cả modal verbs.
#5
Sai
He may to come late because of traffic.
Đúng
He may come late because of traffic.
Không thêm 'to' sau 'may' hoặc 'might' — luôn là động từ nguyên thể.
Sẵn sàng làm bài tập?
20 câu trắc nghiệm + điền chỗ trống + viết lại — kiểm tra ngay sau mỗi câu.