Mệnh đề quan hệ xác định

Form

Mệnh đề quan hệ xác định (defining relative clauses) dùng để bổ nghĩa cho danh từ, giúp xác định rõ người/vật nào đang được nói đến. Cấu trúc:

• who: dùng cho người (làm chủ ngữ hoặc tân ngữ)
  • The woman who lives next door is a doctor. (Người phụ nữ sống bên cạnh là bác sĩ.)
• which: dùng cho vật, động vật, sự việc (làm chủ ngữ hoặc tân ngữ)
  • The book which I borrowed is very interesting. (Cuốn sách tôi mượn rất thú vị.)
• that: có thể thay thế cho cả who và which trong văn nói thân mật hoặc viết không trang trọng
  • The car that he bought is red. (Chiếc xe anh ấy mua màu đỏ.)
• whose: chỉ sở hữu (của ai/của cái gì), dùng cho cả người và vật, thay cho his/her/its/their
  • The man whose car was stolen called the police. (Người đàn ông mà xe của ông ấy bị mất gọi cảnh sát.)
  • I live in a house whose windows face the sea. (Tôi sống trong ngôi nhà mà cửa sổ của nó hướng ra biển.)

Lưu ý: Khi who/which/that làm tân ngữ, có thể lược bỏ trong văn nói thân mật:

• The film (that) we saw was boring. (Bộ phim chúng tôi xem thật nhàm chán.)

Trạng từ quan hệ (Relative adverbs): where / when / why

Khi mệnh đề bổ nghĩa cho danh từ chỉ nơi chốn, thời gian, lý do, ta dùng trạng từ quan hệ thay vì who/which.

> So sánh: The school where I study (= the school in which I study — nơi chốn) khác với The school which I attend (which = tân ngữ của attend).

Quy tắc lược bỏ đại từ quan hệ (RẤT QUAN TRỌNG)

Chỉ được lược bỏ who/which/that khi nó làm TÂN NGỮ của mệnh đề. KHÔNG BAO GIỜ lược bỏ khi nó làm CHỦ NGỮ.

• ✅ Tân ngữ → có thể bỏ: The film (that) we saw was boring. (we = chủ ngữ, that = tân ngữ → bỏ được)
• ✅ Tân ngữ → có thể bỏ: The man (who) you met is my uncle.
• ❌ Chủ ngữ → KHÔNG bỏ được: The man who lives next door is friendly. (who = chủ ngữ của lives → bắt buộc giữ)
• ❌ Chủ ngữ → KHÔNG bỏ được: I need a phone which has a good camera.

Mẹo: nếu ngay sau đại từ quan hệ là một động từ → nó là chủ ngữ → không bỏ. Nếu ngay sau là một chủ ngữ khác (S + V) → nó là tân ngữ → bỏ được.

who, whom và giới từ đứng cuối

• Với người làm tân ngữ, ta dùng who (thân mật) hoặc whom (trang trọng):
  • The woman who/whom you met is my sister.
• Trong văn nói hàng ngày, giới từ thường để cuối mệnh đề và lược bỏ đại từ:
  • The house I live in is old. (= the house in which I live)
  • The person I spoke to was very helpful. (= the person to whom I spoke)

When to use

1. Xác định danh từ cụ thể trong một nhóm – Dùng khi có nhiều đối tượng, cần chỉ rõ cái nào.
   • The students who pass the exam will get a certificate. (Những sinh viên đỗ kỳ thi sẽ nhận chứng chỉ.)

1. Giới thiệu thông tin cần thiết để hiểu câu – Nếu bỏ mệnh đề, câu sẽ không rõ nghĩa.
   • I met the girl who won the scholarship. (Tôi đã gặp cô gái đã giành học bổng.) – Không thể bỏ "who won the scholarship" vì sẽ không biết cô gái nào.

1. Miêu tả đặc điểm riêng của người/vật – Thường dùng với tính từ hoặc trạng từ.
   • I need a phone which has a good camera. (Tôi cần một chiếc điện thoại có camera tốt.)

1. Trong IELTS Speaking/Writing – Dùng để đa dạng cấu trúc câu, giúp bài nói/viết tự nhiên hơn.
   • Living in a city which has many parks is great for health. (Sống ở thành phố có nhiều công viên rất tốt cho sức khỏe.)

Time markers / Signal words

• who – thường đi với danh từ chỉ người: person, people, man, woman, student, friend
• which – thường đi với danh từ chỉ vật: thing, object, book, car, city, problem
• whose – đi với danh từ chỉ sự sở hữu: the man whose…, the company whose…
• where / when / why – đi với danh từ chỉ nơi chốn / thời gian / lý do: place, city, house / day, time, year / reason
• that – có thể dùng với cả người và vật, nhưng không dùng sau dấu phẩy hoặc giới từ (trong mệnh đề xác định, không có dấu phẩy)
• Không có dấu hiệu thời gian cụ thể – mệnh đề quan hệ xác định không dùng thì đặc biệt, chỉ cần chia động từ theo ngữ cảnh.

Notes

• Không dùng dấu phẩy trước mệnh đề quan hệ xác định. Nếu có dấu phẩy, đó là mệnh đề không xác định (non-defining).
• Chỉ lược bỏ đại từ quan hệ khi nó là TÂN NGỮ, không bao giờ khi là chủ ngữ: The movie (that) we watched ✅ — The man who lives next door (không bỏ who) ✅.
• "that" không dùng sau giới từ: The house in which I live (đúng) – The house in that I live (sai). Văn nói: The house I live in.
• whose chỉ sở hữu, đừng nhầm với who's (= who is).
• Nhầm lẫn với "where/when/why": The school where I study (nơi chốn) – The school which I attend (vật/tân ngữ).
• Với danh từ không xác định (something, everything), thường dùng that: Everything that happens is interesting.