Đề đọc to câu 1–2 trông thế nào, chấm ra sao
Đề đọc to ở câu 1–2 trông thế nào và được chấm theo hai tiêu chí ra sao. Bài có đoạn văn mẫu nghe được và lộ trình các bài tiếp theo.
Câu 1 và câu 2 của bài thi Nói đều là dạng đọc to một đoạn văn. Đây là hai câu đầu tiên nên nhiều bạn chủ quan, nghĩ đọc đúng chữ là xong. Thực ra giám khảo chấm cách bạn đọc, không chấm nội dung đoạn văn. Bài này giới thiệu đề bài trông như thế nào, chấm theo tiêu chí nào, và nghe thử một bài đọc tốt với một bài đọc còn yếu để biết sự khác nhau nằm ở đâu.
1. Đề bài trông như thế nào
Màn hình hiện một đoạn văn, phía trên có dòng chỉ dẫn ngắn kiểu Read the text aloud. Bạn có 45 giây để đọc thầm, sau đó máy tự chuyển sang phần ghi âm và bạn có 45 giây để đọc to. Trong lúc đọc thầm, đoạn văn vẫn hiện trên màn hình, bạn không cần nhớ thuộc lòng.
Đoạn văn ở câu 1–2 thường thuộc một trong năm loại:
- Thông báo ở nơi công cộng: sân bay, siêu thị, trung tâm thương mại, nhà hát.
- Quảng cáo cho một sự kiện, một chương trình giảm giá, một sản phẩm hoặc dịch vụ.
- Bản tin ngắn trên radio: thời tiết, giao thông, tin tức địa phương.
- Lời giới thiệu chuyến tham quan: hướng dẫn viên nói với khách trước khi vào một địa điểm.
- Tin nhắn thoại: một người để lại lời nhắn trong hộp thư thoại của người khác.
Cả năm loại đều có điểm chung: câu văn rõ nghĩa, không có từ chuyên ngành hiếm gặp, độ dài khoảng 70 đến 95 từ, đọc với tốc độ bình thường thì vừa hết trong khoảng 35 giây. Phần khó là đọc sao cho người nghe hiểu ngay, giống người nói tiếng Anh thật đang thông báo một việc, chứ không nằm ở việc hiểu nghĩa đoạn văn.
Ví dụ một đề thông báo ở sân bay
Attention, passengers. Flight 208 to Chicago, originally scheduled to depart from Gate 14, will now depart from Gate 22. Boarding will begin at 9:45 and close ten minutes before departure. Passengers who have not checked in at the counter should do so immediately. We apologize for any inconvenience and thank you for your patience.
Đoạn văn này có 54 từ, ngắn hơn mức 70–95 từ của đề thi thật, nhưng vẫn đủ để minh hoạ cách đọc. Bạn nghe bài đọc mẫu ở mục 3; mục 4 chỉ mô tả lỗi thường gặp.
2. Hai tiêu chí chấm điểm
Câu 1 và câu 2 mỗi câu được chấm theo hai tiêu chí riêng, mỗi tiêu chí từ 0 đến 3 điểm. Nội dung đoạn văn do đề cho sẵn, nên giám khảo không chấm bạn hiểu đoạn văn hay không.
| Tiêu chí | Giám khảo nghe gì |
|---|---|
| Phát âm | Từng âm, từng từ có được đọc đúng không. Phụ âm cuối có bị nuốt không. Nguyên âm có bị đọc chệch sang âm khác không. |
| Ngữ điệu và trọng âm | Trọng âm có rơi đúng vào âm tiết chính của từ không. Giọng có lên xuống tự nhiên theo câu kể, câu hỏi không, hay đọc đều đều từ đầu đến cuối. Có ngắt nghỉ đúng chỗ theo dấu câu và cụm ý không. |
Hai tiêu chí này độc lập với nhau. Có bạn phát âm từng từ khá chuẩn nhưng đọc đều đều không lên xuống, nghe như đọc danh sách, nên mất điểm ở tiêu chí ngữ điệu và trọng âm. Có bạn đọc có nhịp, có lên xuống, nhưng nuốt âm cuối hoặc đọc sai trọng âm nhiều từ, nên mất điểm ở tiêu chí phát âm. Cả hai tiêu chí đều cần luyện riêng, các bài sau trong nhóm này sẽ đi vào từng phần.
Đọc đúng nghĩa đoạn văn là điều kiện cần nhưng không đủ. Giám khảo chấm cách bạn phát âm và cách bạn lên xuống giọng, ngắt nghỉ, không chấm bạn có hiểu đoạn văn hay không.
3. Nghe một bài đọc tốt
Bạn nghe bài đọc dưới đây cho đúng đoạn thông báo sân bay ở mục 1. Vừa nghe vừa để ý chỗ nào giọng lên, chỗ nào giọng xuống, chỗ nào ngắt nghỉ.
Xem lời đoạn văn
Attention, passengers. Flight 208 to Chicago, originally scheduled to depart from Gate 14, will now depart from Gate 22. Boarding will begin at 9:45 and close ten minutes before departure. Passengers who have not checked in at the counter should do so immediately. We apologize for any inconvenience and thank you for your patience.
Bài đọc này có mấy điểm đáng chú ý:
- Ngắt rõ sau Attention, passengers. vì đây là một câu riêng, dùng để gọi sự chú ý trước khi vào nội dung chính.
- Cụm originally scheduled to depart from Gate 14 được đọc hơi nhanh và liền hơn phần còn lại, vì đây là thông tin phụ chen giữa chủ ngữ và động từ chính will now depart.
- Số và giờ 208, 14, 22, 9:45 được nhấn và đọc rõ, vì đây là thông tin quan trọng nhất của cả đoạn. Ví dụ Flight 208 đọc two-oh-eight, Gate 14 đọc fourteen, 9:45 đọc nine forty-five.
- Giọng xuống ở cuối mỗi câu kể, lên nhẹ ở giữa câu dài để báo cho người nghe biết câu chưa kết thúc.
4. So sánh với một bài đọc còn yếu
Bạn xem các lỗi thường gặp khi đọc đoạn văn này:
Bài khoảng 1 điểm mỗi tiêu chí
Lỗi nghe được khi đọc đoạn văn này:
- Đọc đều một tốc độ từ đầu đến cuối, không lên xuống, nghe như đọc một danh sách từ rời rạc.
- Âm cuối của passengers, minutes, checked bị đọc nhẹ hoặc mất hẳn, khó nghe ra số nhiều hay đuôi -ed.
- Không ngắt sau Attention, passengers., đọc liền sang câu sau nên người nghe không nhận ra đây là một câu riêng.
- Số 9:45 bị đọc nhanh và dính vào từ sau, khó nghe ra đây là mấy giờ.
Bài đạt điểm cao
Bài đọc ở mục 3.
- Có ngắt nghỉ theo câu và cụm ý, không đọc liền một hơi từ đầu đến cuối.
- Âm cuối của các từ đều được đọc rõ, nhất là đuôi -s và -ed.
- Số và giờ được đọc chậm hơn, tách rõ, vì đây là thông tin người nghe cần nắm chắc nhất.
Hai bài đọc giống nhau hoàn toàn về nội dung, chỉ khác cách đọc. Đây đúng là điều giám khảo chấm ở câu 1–2: cách bạn đọc chữ đó như thế nào.
5. Một đoạn văn mẫu khác để làm quen
Bạn đọc thầm đoạn văn dưới đây trong khoảng 45 giây như khi đi thi, sau đó mới nghe bài mẫu.
Thông báo tại siêu thị
Good afternoon, shoppers. Riverside Market is pleased to announce a special weekend sale on all fresh produce and bakery items. From now until Sunday, enjoy discounts of up to 30 percent on fruits, vegetables, and freshly baked bread. Visit the customer service desk near the main entrance for a free sample. Thank you for shopping with us, and have a wonderful day.
Xem lời đoạn văn
Good afternoon, shoppers. Riverside Market is pleased to announce a special weekend sale on all fresh produce and bakery items. From now until Sunday, enjoy discounts of up to 30 percent on fruits, vegetables, and freshly baked bread. Visit the customer service desk near the main entrance for a free sample. Thank you for shopping with us, and have a wonderful day.
Đoạn văn này có 62 từ. Bạn để ý cách đọc số 30 percent, cách ngắt sau Good afternoon, shoppers., và cách giọng xuống ở câu kết have a wonderful day.
6. Các bài tiếp theo trong nhóm câu 1–2
Bài này mới giới thiệu toàn cảnh. Để đọc tốt hơn từng phần, bạn học tiếp theo thứ tự dưới đây:
- Âm cuối và đuôi -s, -ed khi đọc to: vì sao âm cuối hay bị nuốt, ba cách đọc đuôi -s/-es và ba cách đọc đuôi -ed.
- Trọng âm của từ nhiều âm tiết: các nhóm từ hay gặp trong đề đọc to và quy tắc đặt trọng âm.
- Ngắt nghỉ theo cụm ý và dấu câu: ngắt ở đâu, không ngắt ở đâu trong một câu dài.
- Ngữ điệu câu kể, câu hỏi và danh sách: lên giọng, xuống giọng, nhấn từ mang nội dung.
- Đọc số, ngày giờ, giá tiền, tên riêng và chữ viết tắt: cách đọc đúng những phần hay bị đọc sai nhất trong đoạn văn.
- Dùng 45 giây chuẩn bị và 45 giây đọc: quy trình cụ thể trong phòng thi, từ lúc đọc thầm đến lúc đọc to.
Mỗi bài tập trung vào một lỗi cụ thể, có bài đọc mẫu và bài đọc còn yếu để bạn so sánh, giống cách bài này đã làm ở mục 3 và mục 4.
Đọc thầm đoạn văn dưới đây trong 45 giây, sau đó bấm giờ 45 giây và đọc to thành tiếng, tốt nhất là ghi âm lại.
Lời nhắn thoại
Hi, this is a message for Mr. Patterson. This is Laura calling from the Oakview Dental Clinic. I'm calling to confirm your appointment on Thursday at 2:30 in the afternoon. If you need to reschedule, please call our office before Wednesday evening. We look forward to seeing you then. Thank you, and have a great day.
Sau khi đọc xong, bạn tự kiểm tra lại ba điều: có ngắt sau câu đầu Hi, this is a message for Mr. Patterson. không, có đọc rõ giờ 2:30 và các ngày Thursday, Wednesday không, và giọng có xuống ở câu kết have a great day không.
Xem gợi ý cách đọc
- Ngắt thành hai câu đầu riêng: Hi, this is a message for Mr. Patterson. rồi mới sang This is Laura calling from the Oakview Dental Clinic.
- Đọc chậm và tách rõ 2:30 in the afternoon, vì đây là thông tin chính của lời nhắn.
- Cụm If you need to reschedule là trạng ngữ đầu câu, ngắt nhẹ trước khi đọc tiếp please call our office.
- Giọng xuống rõ ở hai câu cuối We look forward to seeing you then. và Thank you, and have a great day.
- Câu 1–2 là đọc to một đoạn văn 70–95 từ: thông báo, quảng cáo, bản tin, lời giới thiệu tham quan hoặc tin nhắn thoại. 45 giây chuẩn bị, 45 giây đọc.
- Chấm theo hai tiêu chí độc lập, mỗi tiêu chí 0–3 điểm: phát âm; ngữ điệu và trọng âm.
- Nội dung đoạn văn do đề cho sẵn. Giám khảo chấm cách bạn đọc đoạn văn đó.
- Đọc đều đều không lên xuống, hoặc nuốt âm cuối, là hai lỗi phổ biến nhất làm mất điểm.
- Các bài tiếp theo sẽ luyện riêng từng phần: âm cuối, trọng âm, ngắt nghỉ, ngữ điệu, số và tên riêng, cách dùng thời gian chuẩn bị.