Đề tả tranh câu 3–4 trông thế nào, chấm ra sao
Đề tả tranh ở câu 3–4 trông thế nào, tranh hay gặp loại gì và được chấm 0–3 ra sao. Bài có tranh ví dụ kèm bài mẫu nghe được.
Câu 3 và câu 4 của bài thi Nói đều thuộc dạng Describe a picture: xem một bức tranh và nói về bức tranh đó. Nhiều bạn mới luyện nghĩ hai câu này giống nhau hoàn toàn, chỉ khác tranh. Thực ra mỗi câu được chấm riêng, và tranh ở câu 3, câu 4 thường thuộc hai nhóm bối cảnh khác nhau. Bài này cho bạn biết đề trông như thế nào, các loại tranh hay gặp, và giám khảo dựa vào đâu để cho 3, 2 hay 1 điểm.
1. Đề bài trông như thế nào
Màn hình hiện một bức tranh duy nhất, không có chữ, không có câu hỏi kèm theo. Phía dưới tranh là đồng hồ đếm ngược. Trình tự diễn ra như sau:
Hai câu dùng hai bức tranh khác nhau, không liên quan đến nhau về nội dung hay nhân vật. Làm tốt câu 3 không ảnh hưởng điểm câu 4, và ngược lại. Vì vậy nếu câu 3 không nói được như ý, bạn vẫn còn cơ hội ở câu 4.
2. Những loại tranh hay gặp
Đề thi có nhiều ảnh khác nhau, nhưng bối cảnh thường rơi vào một số nhóm quen thuộc. Nhận ra ngay bối cảnh sẽ giúp chọn từ vựng nhanh hơn trong 45 giây.
| Nhóm bối cảnh | Thường thấy |
|---|---|
| Văn phòng, phòng họp | Người ngồi làm việc với máy tính, nhóm người họp quanh bàn, người thuyết trình trước màn hình. |
| Quán ăn, quán cà phê | Nhân viên phục vụ, khách ngồi ăn uống, người đứng pha chế sau quầy. |
| Cửa hàng, siêu thị | Khách chọn hàng trên kệ, nhân viên thu ngân, người đẩy xe mua hàng. |
| Đường phố, phương tiện | Người đi bộ qua đường, xe cộ dừng đèn đỏ, người chờ xe buýt. |
| Công trường, nhà xưởng | Người đội mũ bảo hộ, máy móc, vật liệu xây dựng xếp thành đống. |
| Nhà kho, giao hàng | Thùng hàng xếp trên kệ hoặc xe tải, người đang bốc hoặc dỡ hàng. |
| Công viên, khu ngoài trời | Người tập thể dục, đi bộ, ngồi nghỉ trên ghế đá, trẻ em chơi đùa. |
Ngoài phân loại theo bối cảnh, bạn cũng nên để ý số người trong tranh, vì cách tả sẽ khác nhau:
- Tranh có một người: tả kỹ được quần áo, động tác, nét mặt của người đó.
- Tranh có vài người, mỗi người làm việc riêng: tả từng người, kèm vị trí để phân biệt.
- Tranh đông người làm cùng một việc: không tả hết từng người, cần cách gom nhóm. Bài "Tranh không có người và tranh đông người" hướng dẫn kỹ phần này.
- Tranh không có người: tả vật và không gian thay cho tả người. Cũng được hướng dẫn ở bài đó.
3. Giám khảo chấm theo thang 0–3
Câu 3 và câu 4 chấm theo thang riêng cho từng câu, từ 0 đến 3 điểm. Bảng dưới đây mô tả từng mức bằng việc làm được, không phải bằng số lỗi.
| Điểm | Việc làm được |
|---|---|
| 3 | Tả được nội dung chính của tranh: ai, đang làm gì, ở đâu, có thêm vài chi tiết đúng. Câu nói nối tiếp nhau rõ ràng, người nghe hiểu ngay không cần đoán. Có vài lỗi nhỏ về từ hoặc ngữ pháp nhưng không làm sai nghĩa. |
| 2 | Tả được một phần nội dung chính, còn thiếu hoặc còn sai một ý quan trọng. Có đoạn ngắt quãng, lặp từ, hoặc một câu khó hiểu. Người nghe vẫn hình dung được tranh nhưng phải chú ý mới hiểu đúng. |
| 1 | Chỉ nói được vài từ hoặc vài cụm rời rạc, không thành câu đầy đủ. Người nghe khó hình dung được tranh đang nói về ai, ở đâu. |
| 0 | Im lặng, nói tiếng khác không phải tiếng Anh, hoặc nói hoàn toàn không liên quan đến tranh. |
Giám khảo không trừ điểm vì bạn bỏ qua một chi tiết nhỏ trong tranh. Giám khảo trừ điểm khi bạn nói sai nội dung chính hoặc người nghe không hiểu bạn đang tả gì. Vì vậy mục tiêu là tả đúng và rõ phần quan trọng nhất, không phải tả cho hết mọi chi tiết.
4. Nghe một bài mẫu đạt 3 điểm
Bạn xem bức tranh dưới đây trong 45 giây như khi đi thi. Thử nghĩ xem mình sẽ bắt đầu câu đầu tiên thế nào, rồi mới nghe bài mẫu.
Xem lời bài nói
This picture was taken outdoors, maybe at a park, during a group exercise class. A woman in the foreground is raising both arms above her head. She is wearing a short-sleeved shirt and has her hair tied back in a ponytail. On her left and right, several other people are doing the same movement, wearing casual clothes like T-shirts and shorts. In the background, there are some trees and part of a large building. It looks like they are following an instructor.
Bài mẫu này nói đúng nội dung chính: tranh chụp ngoài trời, một nhóm người đang cùng tập một động tác giơ tay. Bài cũng tả được người phụ nữ ở phía trước kỹ hơn người khác, vì đây là người rõ nhất trong tranh. Cách sắp xếp các câu theo một trình tự nhất định, từ bối cảnh đến hoạt động chính rồi đến chi tiết, được hướng dẫn kỹ ở bài "Tả tranh theo 4 bước".
5. So sánh với một bài nói chưa rõ ý
Nghe thêm bài dưới đây, nói về cùng bức tranh ở mục 4, để thấy sự khác biệt giữa mức 2 và mức 3 điểm.
Bài khoảng 2 điểm
Xem lời bài nói
This is a park. Many people are stand. One woman put her hand up. Other people put hand up too. They wear shirt and short. Behind have tree and building. I think they are exercise.
- Nói được nhiều câu, tả đúng hoạt động chính là mọi người đang giơ tay tập thể dục, nhưng câu nào cũng ngắn, không nối ý với nhau.
- Động từ không chia đúng: are stand, put thay vì is putting hoặc is raising.
- Câu Behind have tree and building. sai cấu trúc, đúng ra phải dùng there is/are.
- Người nghe hình dung được tranh nhưng phải tự ghép các câu rời lại, không thấy mạch nói rõ ràng như bài mức 3 điểm.
Bài đạt 3 điểm
- Câu đầu nói rõ bối cảnh: ngoài trời, có thể là một lớp tập thể dục.
- Hoạt động chính dùng đúng is/are + V-ing: raising, are doing.
- Người phụ nữ phía trước được tả riêng, những người khác được gom lại bằng several other people.
- Có câu phỏng đoán ở cuối để kết bài, không dừng đột ngột.
Hai bài dùng gần như cùng một nhóm từ: park, people, hand/arm, tree, building. Điểm khác nằm ở cách chia động từ và cách nối câu, không nằm ở việc biết nhiều từ hay ít từ.
6. Một bức tranh khác để làm quen
Sau đây là một bối cảnh khác hay gặp trong đề: nhóm người đứng nói chuyện trong văn phòng. Bạn thử tự hỏi ba câu trước khi nói: tranh chụp ở đâu, ai đang làm gì rõ nhất, còn ai khác và họ đang làm gì.
Với tranh này, nội dung chính thường là nhóm người đang trò chuyện vui vẻ, có người đang nói hoặc ra dấu bằng tay. Chi tiết đáng tả thêm là tai nghe đeo quanh cổ của ba người, cho thấy có thể họ vừa làm việc liên quan đến âm thanh hoặc vừa nghỉ giữa buổi làm. Cách gọi tên quần áo, kiểu tóc như a blazer, curly hair được hướng dẫn kỹ ở bài "Tả người qua dáng, quần áo và động tác".
7. Vì sao biết nhiều từ vẫn chưa đủ
Nhiều bạn luyện từ vựng theo chủ đề rất kỹ nhưng khi thi vẫn chỉ đạt 2 điểm. Lý do thường nằm ở ba việc sau, không phải vì thiếu từ:
- Không có thứ tự khi nói: nhìn thấy chi tiết nào nói ngay chi tiết đó, nên bỏ sót hoạt động chính hoặc nói hoạt động chính ở cuối, khi đã gần hết giờ.
- Không dùng đúng thời của động từ: tranh chụp một khoảnh khắc nên hành động phải dùng is/are + V-ing, nhưng nhiều bạn quen dùng hiện tại đơn.
- Không có cụm chỉ vị trí: nói nhiều người, nhiều vật nhưng không nói ai ở đâu, nên người nghe không phân biệt được.
Ba việc này được dạy kỹ ở ba bài riêng: trình tự nói theo bài "Tả tranh theo 4 bước", cách chia động từ theo bài "Hiện tại tiếp diễn và bị động khi tả hành động", cụm chỉ vị trí theo bài "Cụm từ chỉ vị trí trong tranh". Bài này nhằm giúp người học nhận ra loại tranh và biết mình đang được chấm theo tiêu chí nào.
8. Lỗi thường gặp khi mới luyện câu 3–4
| Lỗi | Vì sao bị trừ điểm |
|---|---|
| Ghi chép trong 45 giây | Phòng thi không cho phép ghi chép hay đánh dấu trên màn hình ở các câu tả tranh. Chuẩn bị là nhìn và nhớ, không phải viết. |
| Chỉ liệt kê danh từ | A table. A computer. Some papers. không thành câu, giám khảo khó đánh giá ngữ pháp. |
| Cố tả hết mọi chi tiết nhỏ | 30 giây không đủ để tả hết. Cố tả hết thường khiến phần quan trọng nhất bị nói vội hoặc bị cắt ngang. |
| Dừng lại lâu khi quên từ | Im lặng vài giây ảnh hưởng đến điểm nhiều hơn một lỗi ngữ pháp nhỏ. Cách xử lý khi quên từ được hướng dẫn ở bài "Quên từ giữa 30 giây thì nói gì tiếp". |
| Nói giống nhau cho mọi loại tranh | Dùng một bài nói chung chung, không khớp với tranh cụ thể, khiến người nghe thấy nội dung mơ hồ, không chắc bạn có nhìn đúng tranh không. |
Phần 1. Đọc từng tình huống dưới đây, cho biết bài nói này nên được chấm khoảng mấy điểm trong thang 0–3, dựa vào mô tả ở mục 3.
- Người thi nói được bốn câu đầy đủ, tả đúng ai đang làm gì, có một câu phỏng đoán ở cuối, mắc một lỗi nhỏ về giới từ.
- Người thi chỉ nói "Office. Computer. Man. Woman." rồi dừng.
- Người thi tả đúng hoạt động chính nhưng gọi nhầm một người đàn ông thành "she" ở một câu, các câu khác đều rõ.
- Người thi im lặng 10 giây đầu rồi nói "I don't know this picture."
Xem đáp án phần 1
- Tình huống 1: khoảng 3 điểm. Tả đúng nội dung chính, câu rõ ràng, chỉ có lỗi nhỏ không ảnh hưởng nghĩa.
- Tình huống 2: khoảng 1 điểm. Chỉ liệt kê từ rời rạc, không thành câu, người nghe không biết ai đang làm gì.
- Tình huống 3: khoảng 2 điểm. Nội dung chính đúng nhưng có một chi tiết sai khiến người nghe phải tự đoán lại, nên không đạt mức cao nhất.
- Tình huống 4: khoảng 0 điểm. Không nói về nội dung tranh.
Phần 2. Nhìn lại hai bức tranh ở mục 4 và mục 6. Với mỗi tranh, viết ra bằng tiếng Việt ba điều: tranh thuộc nhóm bối cảnh nào, hoạt động chính là gì, có bao nhiêu người cần tả riêng và bao nhiêu người có thể gom nhóm.
Xem gợi ý phần 2
- Tranh mục 4: bối cảnh ngoài trời, công viên hoặc khu thể thao. Hoạt động chính là một nhóm người cùng giơ tay tập thể dục. Người phụ nữ phía trước nên tả riêng, những người còn lại gom nhóm bằng several other people.
- Tranh mục 6: bối cảnh văn phòng. Hoạt động chính là một nhóm bốn người đang trò chuyện. Vì chỉ có bốn người và mỗi người có chi tiết riêng (áo blazer, tai nghe, áo len, động tác tay), tranh này nên tả riêng từng người thay vì gom nhóm.
- Câu 3 và câu 4 mỗi câu một tranh riêng, 45 giây chuẩn bị, 30 giây nói, chấm riêng theo thang 0–3.
- Tranh hay thuộc các nhóm: văn phòng, quán ăn, cửa hàng, đường phố, công trường, nhà kho, công viên. Cần phân biệt tranh có người hay không, một người hay đông người.
- Mức 3 điểm là tả đúng nội dung chính và người nghe hiểu ngay. Mức 1 điểm là chỉ nói được vài từ rời rạc.
- Không bị trừ điểm vì bỏ chi tiết nhỏ, chỉ bị trừ điểm khi sai nội dung chính hoặc người nghe không hiểu.
- Trình tự nói, cách chia động từ, cụm chỉ vị trí được dạy kỹ ở các bài tiếp theo trong nhóm này.