Writing: Mở bài và kết bài đúng chuẩn

1. Mục tiêu buổi học

• Paraphrase được đề bài bằng đồng nghĩa và đổi cấu trúc câu, không chép lại nguyên câu đề
• Viết được câu position rõ ràng, đặt đúng vị trí cuối mở bài
• Viết được outline sentence báo trước hai ý sẽ triển khai ở body
• Viết được kết bài nhắc lại position, gói lại đúng hai ý đã bàn, dừng đúng lúc, không thêm ý mới

2. Band 6 dừng ở đâu, band 6.5 khác chỗ nào

Mở bài và kết bài chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng số từ, nhưng người chấm đọc chúng đầu tiên và cuối cùng, nên đây là hai đoạn dễ tạo ấn tượng nhất. Vấn đề là ở band 5.5-6, mở bài và kết bài thường mắc đúng hai lỗi: chép gần như nguyên câu đề, và kết bài lại thêm một ý mới chưa hề bàn ở body. Cả hai đều bị trừ điểm Task Response và Coherence and Cohesion.

3. Kiến thức trọng tâm

Ý 1: Paraphrase đề bằng đồng nghĩa và đổi cấu trúc. Đề thi thường có 2-3 câu, và câu đầu mở bài của bạn phải diễn đạt lại toàn bộ nghĩa đó mà không chép nguyên cụm từ. Cách làm thực tế: đổi từ loại (danh từ thành động từ hoặc ngược lại), dùng từ đồng nghĩa, và đổi trật tự câu (chủ động thành bị động, đảo mệnh đề chính-phụ). Tránh chép lại gần nguyên cả câu đề; cụm cố định ngắn (collocation, thuật ngữ chuyên ngành) vẫn được giữ nguyên khi không có cách diễn đạt khác tự nhiên hơn. Lưu ý: IELTS không có ‘luật 3 từ’ nào quy định số từ liên tiếp được giữ lại; điều quan trọng là không chép nguyên cả câu đề, và bài viết vẫn cần paraphrase bằng đồng nghĩa và đổi cấu trúc. Ví dụ đề Some people think that governments should invest more money in public transport rather than building new roads có thể paraphrase thành While some argue that greater government spending should be directed towards public transport systems instead of road construction. Ở đây invest more money đổi thành greater government spending (đổi từ loại, đổi cấu trúc), building new roads đổi thành road construction.

Ý 2: Câu position đặt cuối mở bài. Position là câu nói thẳng bạn đứng ở phía nào (đồng ý, không đồng ý, hay quan điểm riêng ở dạng discussion essay). Lỗi hay gặp ở band 5.5 là nêu position ngay câu đầu rồi paraphrase đề sau, khiến mở bài lộn xộn, hoặc nêu xong lại nhắc lại ở giữa đoạn. Trình tự chuẩn luôn là: paraphrase đề trước, outline sentence tiếp theo, position sau cùng. Câu position phải dùng động từ chỉ quan điểm rõ ràng như I would argue that..., this essay contends that..., tránh những câu mơ hồ kiểu there are some advantages and disadvantages to this issue vì câu này không cho biết bạn nghiêng về phía nào.

Ý 3: Outline sentence báo trước hai ý. Đây là câu chốt ngay trước câu position, có nhiệm vụ nói cho người chấm biết body paragraph 1 và 2 sẽ bàn về cái gì. Không cần nói chi tiết, chỉ cần gọi tên hai ý. Ví dụ nếu bài bàn về lợi ích kinh tế và tác động môi trường, outline sentence có thể viết This essay will focus on the economic benefits this brings as well as its impact on the environment. Từ impact ở đây vừa đúng nghĩa vừa nằm trong danh sách từ vựng tuần này. Không viết mơ hồ kiểu this essay will discuss both sides of the issue vì không nói được hai ý cụ thể là gì.

4. Quy trình làm

1. Đọc và gạch ý chính đề (1 phút)Xác định chủ đề, xác định dạng câu hỏi (opinion, discussion, problem-solution...) để biết cần position hay không.
2. Paraphrase đề (2 phút)Đổi từ đồng nghĩa và đổi cấu trúc câu, không lấy lại nguyên cụm từ nào quá 3 từ liên tiếp từ đề.
3. Viết outline sentence (1 phút)Gọi tên rõ hai ý sẽ triển khai ở hai body paragraph, đúng thứ tự sẽ viết.
4. Viết câu position (1 phút)Đặt cuối mở bài, dùng động từ quan điểm rõ ràng, khớp với dạng câu hỏi của đề.
5. Đọc lại kiểm tra 3 câuĐảm bảo mở bài có đủ paraphrase, outline, position, không thừa không thiếu.

5. Worked example

Đề bài: Many people believe that technology has made life more convenient, while others think it has made people lazier. Discuss both views and give your own opinion.

1. Đọc và gạch ý chínhĐây là dạng discussion đi kèm own opinion, nên mở bài cần cả hai ý (convenient/lazier) và một câu position rõ đứng phía nào.
2. Paraphrase đềMany people believe that technology has made life more convenient, while others think it has made people lazier -> đổi thành câu mới, đổi từ loại và cấu trúc.
3. Viết outline sentenceGọi tên hai ý: tiện lợi trong sinh hoạt hằng ngày, và giảm hoạt động thể chất/tinh thần.
4. Viết câu positionNêu rõ nghiêng về phía nào, đặt câu cuối cùng của đoạn.

Mở bài hoàn chỉnh: It is often claimed that advances in technology have made daily life considerably easier, whereas others argue that this same technology has made people less active and more dependent. This essay will examine how technology assists people with everyday tasks before considering its negative effect on physical activity. In my view, although technology does bring genuine convenience, its long-term consequences for people's habits are a more serious concern.

Câu 1 paraphrase đề: made life more convenient đổi thành made daily life considerably easier, made people lazier đổi thành made people less active and more dependent — đổi từ và đổi cấu trúc câu while others think thành whereas others argue. Câu 2 là outline sentence, gọi tên rõ hai ý: assists people with everyday tasks và negative effect on physical activity, dùng từ assist và consequence trong danh sách từ vựng tuần. Câu 3 là position, dùng In my view và nêu rõ nghiêng về phía nào. Lưu ý collocation đúng là consequences for (không phải consequence on).

Lỗi dễ mắc nếu không cẩn thận: viết mở bài kiểu Nowadays, technology has made life more convenient but some people think it has made people lazier. This essay will discuss both views. — đây gần như chép nguyên đề, và outline sentence không gọi tên ý cụ thể là gì, người chấm không biết body sẽ nói về cái gì.

6. Useful expressions